(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

అరణ్యపర్వ - అధ్యాయ 228

॥ శ్రీః ॥
3.228. అధ్యాయః 228
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Topics
షడృషిభిర్లోకాపవాదభయాత్స్వపత్నీనాం పరిత్యాగః ॥ 1 ॥ విశ్వామిత్రేణ కుమారస్య జాతకర్మాదినా సంస్కరణం ॥ 2 ॥ స్కందపరాక్రమాసహిష్ణునా శక్రేణ స్కందేన సహాఽఽయోధనం ॥ 3 ॥ ఇంద్రవజ్రాభిహతాత్స్కందస్య దక్షిణపార్శ్వాద్విశాస్వస్య తథా కుమారాణాం కన్యానాం చ సముద్భవః ॥ 4 ॥ స్కందాద్భీతేనేంద్రేణ తేన సహ సంధానం ॥ 5 ॥
Mahabharata - Vana Parva - Chapter Text

మార్కండేయ ఉవాచ। 3-228-0x(2546)(24834)
తస్మింజాతే మహాసత్త్వే మహాసేనే మహాబలే।
సముత్తస్థుర్మహోత్పాతా ఘోరరూపాః పృథగ్విధాః ॥ 1 ॥ 3-228-1(24835)
స్త్రీపుంసోర్విపరీతం చ తథా ద్వంద్వాని యాని చ।
గ్రహా దీప్తా దిశః ఖం చ రరాస చ మహీ భృశం ॥ 3-228-2(24836)
ఋషయశ్చ మహాఘోరాందృష్ట్వోత్పాతాన్సమంతతః।
అకుర్వఞ్శాంతిముద్విగ్నా లోకానాం లోకభావనాః ॥ 3-228-3(24837)
నివసంతి వనే యే తు తస్మింశ్చైత్రరథే జనాః।
తేఽబ్రువన్నేష నోఽనర్థః పావకేనాహృతో మహాన్।
సంగంయ షడ్భిః పత్నీభిః సప్తర్షీణామితి స్మ హ ॥ 3-228-4(24838)
అపరే గరుడీమాహుస్తయాఽనర్థోఽయమాహృతః।
యైర్దృష్టా సా తదా దేవీ తస్యా రూపేణ గచ్ఛతీ ॥ 3-228-5(24839)
న తు తత్స్వాహయా కర్మ కృతంజానాతి వై జనః ॥ 3-228-6(24840)
సుపర్ణీ తు వచః శ్రుత్వా మమాయం తనయస్త్వితి।
ఉపగంయ శనైః స్కందమాహాహం జననీ తవ ॥ 3-228-7(24841)
అథ సప్తర్షయః శ్రుత్వా జాతం పుత్రం మహౌజసం।
తత్యజుః షట్ తదా పత్నీర్వినా దేవీమరుంధతీం।
షడ్భిరేవ తదా జాతమాహుస్తద్వనవాసినః ॥ 3-228-8(24842)
సప్తర్షీనాహ చ స్వాహా మమ పుత్రోఽయమిత్యుత।
అహం హేతుర్నైతదేవమితి రాజన్పునః పునః ॥ 3-228-9(24843)
విశ్వామిత్రస్తు కృత్వేష్టిం సప్తర్షీణాం మహామునిః।
పావకం కామసంతప్తమదృష్టః పృష్ఠతోఽన్వగాత్।
తత్తేన నిఖిలం సర్వమవబుధ్య యథాతథం ॥ 3-228-10(24844)
విశ్వామిత్రస్తు ప్రథమం కుమారం శరణం గతః।
స్తవం దివ్యం సంప్రచక్రే మహాసేనస్ చాపి సః ॥ 3-228-11(24845)
మంగలాని చ సర్వాణి కౌమారాణి త్రయోదశ।
జాతకర్మాదికాస్తస్ క్రియాశ్చక్రే మహామునిః ॥ 3-228-12(24846)
పడ్వక్రస్య తు మాంహాత్ంయం కుక్కుటస్య తు సాధనం।
శక్త్యా దేవ్యాః సాధనం చ తథా పారిషదామషి ॥ 3-228-13(24847)
విశ్వామిత్రశ్చకారైతత్కర్మ లోకహితాయ వై।
తస్మాదృషిః కుమారస్ విశ్వామిత్రోఽభవత్ప్రియః ॥ 3-228-14(24848)
అన్వజానాచ్చ స్వాహాయా రూపాన్యత్వం మహామునిః।
అబ్రవీచ్చ మునీన్సర్వాననాపరాధ్యంతి వై స్త్రియః।
శ్రుత్వా తు తత్వతస్తస్మాత్తే పత్నీః సర్వతోత్యజన్ ॥ 3-228-15(24849)
మార్కండేయ ఉవాచ। 3-228-16x(2547)
స్కందం శ్రుత్వా తదా దేవా వాసవం సహితాఽబ్రువన్।
అవిషహ్యం వలం స్కందం జహి శక్రాశు మాచిర్ ॥ 3-228-16(24850)
యది వా న నిహంస్యేనమద్యేంద్రోఽయం భవిష్యతి।
త్రైలోక్యం సన్నిగృహ్యాస్మాంస్త్వాం చ శక్ర మహాబలా ॥ 3-228-17(24851)
స తానువాచ వ్యథితో వాలోఽయం సుమహాబలః।
స్రష్టారమపి లోకానాం యుధి విక్రంయ నాశయేత్।
[న బాలముత్సహే హంతుమితి శక్రః ప్రభాషతే ॥ 3-228-18(24852)
తేఽబ్రువన్నాస్తి తే వీర్యం యత ఏవం ప్రభాసే।]
సర్వాస్త్వద్యాభిగచ్ఛంతు స్కందం లోకస్య మాతరః ॥ 3-228-19(24853)
కామవీర్యా ఘ్నంతు చైనం తథేత్యుక్త్వా చ తా యయుః।
తమప్రతిబలం దృష్ట్వా విషణ్ణవదనాస్తు తాః ॥ 3-228-20(24854)
అశక్యోఽయంవిచింత్యైవం తమేవ శరణం యయుః।
ఊచుశ్చైనం త్వమస్మాకం పుత్రోఽస్మాభిర్ధృతంజగత్ ॥ 3-228-21(24855)
అభినంద్య తతః సర్వాః ప్రస్నుతాః స్నేహవిక్లబాః।
[తాసాం తద్వచనం శ్రుత్వా పాతుకామః స్తనాన్ప్రభుః] ॥ 3-228-22(24856)
తాః సంపూజ్య మహాసేనఃకామాంశ్చాసాం ప్రదాయ సః।
అపశ్యదగ్నిమాయాంతం పితరం బలినాం బలీ ॥ 3-228-23(24857)
స తు సంపూజితస్తేన సహ మాతృగణేన హ।
పరివార్య మహాసేనం రక్షమాణః స్థితః శివః ॥ 3-228-24(24858)
సర్వాసాం యా తు మాతౄణాం నారీ క్రోధసముద్భవా।
ధాత్రీ స్వపుత్రవత్స్కందం శూలహస్తాఽభ్యరక్షత ॥ 3-228-25(24859)
లోహితస్యోదధేః కన్యా క్రూరా లోహితభోజనా।
పరిష్వజ్య మహాసేనం పుత్రవత్పర్యరక్షత ॥ 3-228-26(24860)
అగ్నిర్భూత్వా నైగమేయశ్ఛాగవక్రో బహుప్రజః।
రమయామాస శైలస్తం బాలం క్రీడనకైరివ ॥ 3-228-27(24861)
బ్రహాః సోపగ్రహాశ్చైవ ఋషయో మాతరస్తథా।
హుతాశనముఖాశ్చైవ దృప్తాః పారిషదాం గణాః ॥ 3-228-28(24862)
ఏతే చాన్యే చ బహవో ఘోరాస్త్రిదివవాసినః।
పరివార్య మహాసేనం స్థితా మాతృగణైః సహ ॥ 3-228-29(24863)
సందిగ్ధం విజయం దృష్ట్వా విజయేప్సుః సురేశ్వరః।
ఆరుహ్యైరావతస్కంధం ప్రయయౌ దైవతైః సహ ॥ 3-228-30(24864)
ఆదాయ వజ్రం బవాన్సర్వైర్దేవగణైర్వృతః।
విజిఘాంసుర్మహాసేనమింద్రస్తూర్ణతరం యయౌ ॥ 3-228-31(24865)
`ఇంద్రస్తస్య మహావేగం దృష్ట్వాఽద్భుతపరాక్రమం।
విస్మితశ్చాభవద్రాజందేవానీకమచోదయత్ ॥ 3-228-32(24866)
ఉగ్రం తం చ మహానాదం దేవానీకం మహాప్రభం।
విచిత్రధ్వజసన్నాహం నానావాహనకార్ముకం' ॥ 3-228-33(24867)
ప్రవరాంబరసంవీతం శ్రియా జుష్టమలంకృతం।
విజిఘాంసుం తమాయాంతం కుమారః శక్రమన్వయాత్ ॥ 3-228-34(24868)
వియత్పతిః స శక్రస్తు ద్రుతమాయాన్మహాబలః।
సంహర్పయందేవసేనాం జిఘాంసుః పావకాత్మజం ॥ 3-228-35(24869)
సంపూజ్యమానస్త్రిదశైస్తథైవ పరమర్షిభిః।
సమీపమథ సంప్రాప్తో వహ్నిపుత్రస్య వాసవః ॥ 3-228-36(24870)
సింహనాదం తతశ్చక్రే దేవేశః సహితైః సురైః।
గుహోఽపిశబ్దం తం శ్రుత్వా వ్యనదాత్సాగరో యథా ॥ 3-228-37(24871)
తస్య శబ్దేన మహతా సముద్ధూతోదధిప్రభం।
వభ్రామ తత్రతత్రైవ దైవసైన్యమచేతనం ॥ 3-228-38(24872)
జిధాంసూనుపసంప్రాప్తాందేవాందృష్ట్వా సపావకిః।
విససర్జ ముఖాత్క్రుద్ధః ప్రవృద్ధాః పావకార్చిషః ॥ 3-228-39(24873)
అదహద్దేవసైన్యాని వేపమానాని భూతలే ॥ 3-228-40(24874)
తే ప్రదీప్తశిరోదేహాః ప్రదీప్తాయుధవాహనాః।
ప్రచ్యుతాః సహసా భాంతి చిత్రాస్తారాగణా ఇవ ॥ 3-228-41(24875)
దహ్యమానాః ప్రపన్నాస్తే శరణం పావకాత్మజం।
దేవా వజ్రధరం త్యక్త్వాతతః శానతిముపాగతాః ॥ 3-228-42(24876)
త్యక్తో దేవైస్తతః స్కందే వజ్రం శక్రో న్యపాతయత్ ॥ 3-228-43(24877)
తద్విసృష్టం జఘానాశు పర్శ్వం స్కందస్య దక్షిణం।
విభేద చ మహారాజ పార్శ్వం తస్య మహాత్మనః ॥ 3-228-44(24878)
వజ్రప్రహారాత్స్కందస్య సంజాతః పురుషోఽపరః।
యువా కాంచనసన్నాహః శక్తిధృగ్దివ్యకుండలః ॥ 3-228-45(24879)
యద్వజ్రవిశనాజ్జాతో విశాఖస్తేన సోఽభవత్ ॥ 3-228-46(24880)
తం జాతమపరం దృష్ట్వా కాలానలసమద్యుతిం।
భయాదినద్రస్తుత తం స్కందం ప్రాంజలిః శరణం గతః ॥ 3-228-47(24881)
తస్యాభయందదౌ స్కందః సహసైన్యస్ సత్తమ।
తతః ప్రహృష్టాస్త్రిదశా వాదిత్రాణ్యభ్యవాదయన్ ॥ 3-228-48(24882)
స్కందపారిషదాంధోరాంఛృణుష్వాద్భుతదర్శనాన్।
వజ్రప్హహారాత్స్కందస్య జజ్ఞుస్తత్ర కుమారకాః।
యే హరంతి శిశూంజాతాన్గర్భస్థాశ్చైవ దారుణాః ॥ 3-228-49(24883)
వజ్రప్రహారాత్కన్యాశ్చ జజ్ఞిరేఽస్ మహాబలాః ॥ 3-228-50(24884)
కుమారాన్స విశఖం చ పుత్రత్వే సమకల్పయత్।
స భూత్వా భగవాన్సంఖ్యే రక్షంశ్ఛాగముఖస్తదా ॥ 3-228-51(24885)
వృతః కన్యాగణైః సర్వైరాత్మీయైః సహ పుత్రకైః।
మాతృణాం ప్రేషితానాం చ భద్రశాఖశ్చకోమలైః ॥ 3-228-52(24886)
తతః కుమారం సంజాతం స్కందమాహుర్జనా భువి।
రుద్రమగ్నిముఖాం స్వాహాం ప్రదేశేషు మహాబలాః ॥ 3-228-53(24887)
యజంతి పుత్రకామాశ్చ పుత్రిణశ్చ సదా జనాః।
యాస్తాస్త్వజనయత్కన్యాస్తపో నామ హుతాశనః ॥ 3-228-54(24888)
కిం కరోమీతి తాః స్కందం సంప్రాప్తాః సమభాషయన్ ॥ 3-228-55(24889)
భవేమ సర్వలోకస్య మాతరో వయముత్తమాః।
ప్రసాదాత్తవ పూజ్యాశ్చ ప్రియమేతత్కురుష్వ నః ॥ 3-228-56(24890)
సోఽబ్రవీద్బాఢమిత్యేవం భవిష్యధ్వం పృథిగ్విధాః।
శివాశ్చైవాశివాశ్చైవ పునఃపునఃరుదారధీః ॥ 3-228-57(24891)
`అగ్నిర్భూత్వా తతశ్చైనం ఛాగవక్రో బహుప్రజః।
రమయామాస శైలస్థం బలం క్రీడనకైరివ' ॥ 3-228-58(24892)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే అరణ్యపర్వణి మార్కండేయసమాస్యాపర్వణి అష్టావింశత్యధికద్విశతతమోఽధ్యాయః ॥ 228 ॥

Mahabharata - Vana Parva - Chapter Footnotes
3-228-2 విపరీతం వైరం। ద్వంద్వాని అతిశీతాత్యుష్ణాదీని ॥
3-228-15 శ్రుత్వా తు ధ్రుత్వాపి। సర్వతః లోకాపవాదభయాద్రామవత్పత్నీస్త్యక్తవంత ఇత్యర్థః।
అథావ్రవీత్తాన్సప్తర్షీన్యుష్మత్పత్నీష్వయం శిశుః।
షట్రసు జాతోహువహాత్తే చాగ్రేస్త్వగ్రతోల్యజన్। ఇతి ధ. పాఠః ॥
3-228-46 వజ్రస్య విశనాత్ బాహోరాఖననాచ్చవిశాఖ ఇత్యర్థః ॥
3-228-51 కుమారాస్తే=పితృత్వే ఇతి ఝ. పాఠః ॥ 3-228-53 తతః కుమారపితరమితి ఝ. పాఠః ॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.